Centraal Station Amsterdam

Station aan het havenfront

Het Centraal Station in Amsterdam werd in 1889 gebouwd. Voor velen was de bouw van het station een teken, dat Amsterdam eindelijk naar de toekomst ging kijken in plaats van naar de Gouden Eeuw. Het Centraal Station biedt de reiziger een grootse entree in Amsterdam.
Het Centraal Station werd ontworpen door P.J.H. Cuypers, die ook de architect van het Rijksmuseum was, en A.I. van Gendt, de bouwer van het concertgebouw. Het station met de kenmerkende torens en grote centrale hal verrees op drie kunstmatige eilanden.

Kunstmatige eilanden

De plaats voor het Centraal Station in Amsterdam werd bepaald in Den Haag. Het Haagse departement van Waterstaat en de minister van Binnenlandse Zaken, Thorbecke, bepaalden dat het Centraal Station gebouwd moest worden pal voor de stad, op een drietal kunstmatige eilanden in het IJ. Hierdoor konden de spoorlijnen naar de verschillende uithoeken van het land op een simpele manier met elkaar verbonden worden, zonder dwars door de stad een barrière te scheppen. De Amsterdammers voelden eigenlijk meer voor een station voor personenvervoer in de buurt van het huidige Sarphatipark en een goederenoverslagplaats buiten de stad. De Amsterdamse gemeenteraad ging uiteindelijk toch met een kleine meerderheid akkoord met het Haagse plan en het centrum van Amsterdam verloor haar uitzicht op het water. Door de bouw van het station aan het havenfront werd Amsterdam als het ware van het open water afgesneden.

Monumentaal

Het Centraal Station van Amsterdam werd gebouwd op 8687 palen. De bodem bleek niet goed geschikt Tijdens de bouw traden verzakkingen op, waardoor de oplevering van het station enige jaren werd vertraagd. Het zand voor de kunstmatige eilanden kwam uit de duinen bij Velsen. Dit zand kwam beschikbaar door het graven van het Noordzeekanaal.
De opening vond uiteindelijk op 15 oktober 1889 plaats onder grote publieke belangstelling. De bevolking van Amsterdam was verrast door het monumentale gebouw van Cuypers. De gevel is bewerkt met allegorieën van de zeevaart, waarmee aan het maritieme verleden van de stad eer wordt betoond.

Koninklijke Wachtkamer

Een bijzonderheid is de Koninklijke Wachtkamer in de oostzijde van het station. Aan de perronzijde wordt de wachtkamer voor de leden van het koninklijke huis afgeschermd door een prachtig versierd hek. Het interieur van de wachtkamer is versierd met decoraties van George Sturm met scènes die het koninklijke huis en het koninklijke gezag uitbeelden. Inpandig kreeg de Koninklijke Wachtkamer een parkeerplaats, waar Willem III zijn koets kon parkeren. Deze parkeerruimte is groot genoeg, zodat hier tegenwoordig een auto gestald kan worden.

Openbaar vervoer

In latere jaren werd het Centraal Station verschillende keren aangepast aan nieuwe eisen. De oostelijke vleugel werd vervangen door het door de zoon van Cuypers ontworpen Pakketpost-gebouw. Er kwamen onder meer nieuwe overkappingen, de stationshal werd aanzienlijk uitgebreid en het station kreeg nieuwe perrons.
Het station werd al snel de spil van het openbare vervoer in de hoofdstad met aansluitingen op bus, tram en metro. Bovendien is bij het Centraal Station een aanlegplaats voor rondvaartboten.
Het Centraal Station in Amsterdam is in onze tijd een van de drukste stations van Nederland. Dagelijks maken 250.000 mensen gebruik van dit station.

Poortwachter in Amsterdam

Amsterdam bouwt aan haar toekomst met de aanleg van een nieuwe metrolijn. De stad is al jaren een bouwput. Vooral de aanblik op het centrum vanaf het station ziet er weinig aanlokkelijk uit. Bouwkranen en schuttingen beheersen het zogenaamde Open Havenfront. Bij thuiskomst viel me pas de poortwachter op links in de onderhoek van de foto.
Lees: Poortwachter in Amsterdam

Lees verder: meer informatie over Amsterdam

Amsterdam
Amsterdam A/z
Rondvaartboten Amsterdam
Bibliotheek Oosterdokskade
Damrak
Prins Hendrikkade
Nemo